Samenvatting

In de eerste helft van 2008 werden door medewerkers van de sector Kleine Herkauwers van de GD 232 bedrijfsbezoeken afgelegd, inclusief de bezoeken naar aanleiding van projecten en GD werd 842 maal telefonisch geconsulteerd. In het eerste halfjaar van 2008 werden de tweedelijns veterinaire activiteiten en
het pathologisch onderzoek van gestorven dieren gecontinueerd. Ook de scrapiebewaking door hersenonderzoek van vooral geiten van deelnemers aan dit programma werd op uitdrukkelijk verzoek van de geitenhouderij econtinueerd. Van verschillende kanten komen verzoeken om ook voor schapen een
vergelijkbaar programma weer mogelijk te maken.

Het jaar 2007 ging de geschiedenis in als een rampjaar voor met name de Nederlandse schapenhouderij: haemonchose, bluetongue en leverbot hebben sinds juni 2007 voor enorme problemen gezorgd die niet alleen met veel ziekte maar ook met veel sterfte gepaard gingen. In het eerste halfjaar van 2008 heeft deze trend zich eerst voor leverbot en later voor haemonchose voortgezet.

De volgende bevindingen zijn gedaan:
• Scrapie: de rammenregeling is ingetrokken maar overheid en bedrijfsleven
overleggen om fokken op resistentie weer te bevorderen; eind juni 2008 was nog
niet duidelijk hoe een en ander wordt georganiseerd.
• Bluetongue: in het eerste halfjaar van 2008 zijn geen nieuwe bluetonguebesmettingen
in Nederland bevestigd. Sinds de tweede week van mei wordt op
grote schaal tegen bluetongue gevaccineerd. Na afloop van de
rapportageperiode zijn in de ons omringende landen en in Nederland enkele
gevallen bevestigd. De kans is groot dat van de massaal toegepaste enting een
beschermend effect uitgaat; alle tot nu toe bevestigde gevallen betrof niet of niet
goed geλnte dieren.
• Haemonchose: het eerste halfjaar van 2008 is gekenmerkt door opnieuw
ernstige problemen met haemonchose. Op meerdere bedrijven begonnen de
problemen al in april met uitval bij volwassen dieren. In de loop van juni
deden zich weer de eerste problemen voor bij lammeren.
• Leverbot: najaar en winter van 2007/2008 zijn gepaard gegaan met ernstige
verliezen door leverbot.
• Q-fever: in de eerste helft van 2008 is de diagnose abortus als gevolg van Qfever
op 5 melkgeitenbedrijven en op een melkschapenbedrijf bevestigd. In de
eerste helft van 2008 is opnieuw een Q-fever uitbraak bij de mens gestart die
zich nog steeds uitbreidt en nu al een omvang heeft die wereldwijd nog nooit
eerder is beschreven. Naar aanleiding hiervan is Q-fever bij melkschapen en
melkgeiten meldingsplichtig gemaakt voor bedrijven met een abortusprobleem.
Bovendien zijn voor besmette bedrijven extra maatregelen getroffen.
• Resistentie anti-parasitaire middelen: in 2008 zijn opnieuw meldingen
ontvangen die wijzen op een toename van resistentie van maagdarmwormen en
leverbot voor beschikbare middelen.
• Mogelijk erfelijke afwijking bij Zwartbles: in het voorjaar van 2008 is een niet
eerder beschreven afwijking bij de Zwartbles bevestigd die mogelijk erfelijk is